ค่า GP Grab / LINE MAN 2569 คิดยังไง (พร้อมตารางเทียบ)

คำถามที่ร้านอาหารถามกันมากที่สุดเวลาคิดจะเข้าแอปเดลิเวอรี่คือ “หักแล้วเหลือเท่าไหร่” ซึ่งฟังดูเหมือนคำถามง่าย ๆ แต่ตอบยากกว่าที่คิด เพราะคำว่าค่า GP ที่แต่ละคนพูดถึงมักหมายถึงคนละอย่าง บางคนหมายถึงเปอร์เซ็นต์ในสัญญา บางคนหมายถึงยอดที่หักจริงหลังรวมภาษี และบางคนเผลอเทียบราคาหน้าร้านกับราคาบนแอปโดยลืมว่าสองราคานั้นตั้งไว้ไม่เท่ากันตั้งแต่แรก

บทความนี้แยกให้ชัดทีละชั้น แล้วจบด้วยวิธีย้อนกลับหาราคาที่ควรตั้งบนแอป

ค่า GP คืออะไรกันแน่

GP ย่อมาจาก Gross Profit ซึ่งในบริบทของแพลตฟอร์มเดลิเวอรี่หมายถึงส่วนแบ่งที่แพลตฟอร์มหักจากราคาอาหารที่ขายผ่านแอป คิดเป็นเปอร์เซ็นต์ของราคาที่ตั้งไว้บนแอป ไม่ใช่ของราคาหน้าร้าน

จุดที่ต้องเน้นคือ ค่า GP เป็นเรื่องของสัญญา ไม่ใช่ราคากลางที่ประกาศไว้เหมือนอัตราภาษี ร้านสองร้านในตึกเดียวกันอาจได้อัตราไม่เท่ากัน เพราะขึ้นกับประเภทร้าน แพ็กเกจที่สมัคร ช่วงโปรโมชั่นตอนเปิดร้าน และการเจรจา บางแพลตฟอร์มมีทั้งแบบที่หักค่า GP และแบบที่ไม่หักแต่คิดค่าใช้จ่ายทางอื่นแทน

เพราะแบบนี้ ตัวเลขที่คุณเห็นในตารางท้ายบทความนี้จึงเป็น “ค่าตั้งต้นโดยประมาณ” ไม่ใช่อัตราที่เราไปตรวจสอบมาจากสัญญาจริงของใคร เราตั้งใจไม่ประกาศตัวเลขเป็นทางการ เพราะจะเป็นการให้ข้อมูลที่ผิดกับร้านที่ได้อัตราไม่ตรงกับนั้น สิ่งที่ควรทำคือเปิดสัญญาหรือแอปฝั่งร้านค้าของคุณ ดูอัตราจริง แล้วเอาตัวเลขนั้นไปแทนในเครื่องคิดเลข

ชั้นที่คนลืมบ่อยที่สุด คือ VAT บนค่า GP

ค่า GP เป็นค่าบริการที่แพลตฟอร์มเรียกเก็บจากร้าน และค่าบริการโดยทั่วไปอยู่ในระบบภาษีมูลค่าเพิ่ม จึงมักมี VAT 7% คิดบนตัวค่า GP อีกชั้นหนึ่ง

ความสับสนเกิดตรงนี้บ่อยมาก เพราะร้านจำนวนมากได้ยินคำว่า “หัก 30%” แล้วคำนวณในหัวว่าขาย 100 บาทเหลือ 70 บาท แต่ถ้ามี VAT บนค่า GP ด้วย ตัวเลขจริงจะไม่ใช่ 70

ลองเดินเลขทีละขั้นกับราคา 100 บาท และอัตราสมมติ 30%

1. ค่า GP = 100 × 30% = 30.00 บาท
2. VAT บนค่า GP = 30.00 × 7% = 2.10 บาท
3. หักรวม = 30.00 + 2.10 = 32.10 บาท
4. เหลือเข้าร้าน = 100 − 32.10 = 67.90 บาท

ต่างจาก 70 บาทอยู่ 2.10 บาท ซึ่งฟังดูน้อย แต่ถ้าขายวันละ 60 ออเดอร์ ก็คือเดือนละประมาณ 3,780 บาทที่หายไปจากที่คิดไว้ในหัว

ถ้าร้านของคุณจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มแล้ว VAT ส่วนนี้เป็นภาษีซื้อที่นำไปใช้ในระบบได้ แต่ถ้ายังไม่ได้จด VAT ส่วนนี้คือต้นทุนเต็มจำนวน ตรงนี้ต่างกันมากและควรถามผู้ทำบัญชีของร้านให้ชัด เราคำนวณเลขให้ได้ แต่เราไม่ใช่ผู้สอบบัญชีและไม่ให้คำแนะนำทางภาษี

ตั้งราคาบนแอปเท่าไหร่ถึงจะเหลือเท่าขายหน้าร้าน

นี่คือคำถามที่มีประโยชน์กว่า “หักแล้วเหลือเท่าไหร่” เพราะเป็นคำถามที่นำไปตั้งราคาได้จริง

สูตรคือเอาราคาที่อยากได้ หารด้วยหนึ่งลบสัดส่วนที่ถูกหักทั้งหมด เขียนเป็นสมการคือ

ราคาบนแอป = ราคาที่อยากได้ ÷ (1 − อัตรา GP × 1.07)

ตัวคูณ 1.07 คือ VAT บนค่า GP ถ้าแพลตฟอร์มของคุณไม่คิด VAT บนค่า GP ให้ตัดออก

ลองกับตัวเลขจริง สมมติข้าวกะเพราหน้าร้าน 60 บาท และอัตราสมมติ 30%

• สัดส่วนที่ถูกหัก = 0.30 × 1.07 = 0.321
• ราคาบนแอป = 60 ÷ (1 − 0.321) = 60 ÷ 0.679 = 88.37 บาท

หมายความว่าถ้าอยากได้ 60 บาทเท่าหน้าร้าน ต้องตั้งบนแอปประมาณ 88 ถึง 89 บาท ซึ่งเป็นตัวเลขที่ร้านหลายร้านตกใจเมื่อเห็นครั้งแรก และเป็นเหตุผลที่ราคาบนแอปมักสูงกว่าหน้าร้านอย่างเห็นได้ชัด

การตัดสินใจหลังจากนี้เป็นเรื่องของร้าน บางร้านเลือกตั้งราคาบนแอปให้เท่าหน้าร้านและยอมรับกำไรที่น้อยลง เพื่อแลกกับยอดขายที่เพิ่มและลูกค้าใหม่ที่หาเองไม่ได้ บางร้านตั้งเต็มตามสูตร บางร้านตั้งกลาง ๆ ไม่มีคำตอบเดียวที่ถูก แต่ควรเป็นการตัดสินใจที่รู้ตัวเลข ไม่ใช่การเดา

ตารางเทียบอัตราตั้งต้น

ตารางด้านล่างคืออัตราตั้งต้นที่เครื่องคิดเลขของเราใช้ เพื่อให้กรอกครั้งแรกได้เร็ว ทุกช่องแก้เองได้ในเครื่องมือ และเราแนะนำให้แก้เป็นอัตราจริงของร้านคุณเสมอก่อนใช้ตัดสินใจ ลิงก์ในคอลัมน์สุดท้ายคือช่องทางที่ใช้ตรวจอัตราจริงของแต่ละแพลตฟอร์ม

ค่าใช้จ่ายอื่นที่มักโผล่มาทีหลัง

ค่า GP ไม่ใช่ต้นทุนเดียวของการขายผ่านแอป สิ่งที่ควรนับรวมก่อนสรุปว่าคุ้มหรือไม่คุ้ม ได้แก่ ค่าบรรจุภัณฑ์ที่ต้องแข็งแรงกว่าการกินที่ร้าน ค่าอาหารที่ต้องทำเผื่อกรณีออเดอร์เสียหาย เวลาของพนักงานที่ต้องหยุดงานหน้าร้านมาแพ็ก และส่วนลดในโปรโมชั่นของแพลตฟอร์มที่บางแคมเปญร้านออกเองบางส่วน

ในทางกลับกัน ช่องทางที่ไม่เสียค่า GP ก็มีอยู่ เช่น การให้ลูกค้าสั่งตรงกับร้านทางไลน์แล้วจ้างผู้ส่งเอง หรือให้ลูกค้ามารับที่ร้าน เครื่องมือของเรามีตัวช่วยสร้างลิงก์สั่งอาหารทางไลน์ที่เติมข้อความสั่งไว้ให้แล้วอยู่ในหน้าเดียวกัน ใช้ควบคู่กันได้

สรุปสั้น ๆ

สามอย่างที่ควรจำ หนึ่ง ค่า GP คิดจากราคาบนแอป ไม่ใช่ราคาหน้าร้าน สอง อย่าลืม VAT บนค่า GP ถ้าแพลตฟอร์มของคุณคิด สาม อัตราในตารางเป็นค่าตั้งต้นเพื่อคำนวณเท่านั้น ให้เปิดสัญญาของร้านคุณแล้วใส่ตัวเลขจริง

ลองใส่ราคาของร้านคุณในเครื่องคิดเลขด้านล่างได้เลย ใส่ราคาเดียวก็เห็นทั้งยอดที่เหลือเข้าร้านและราคาที่ควรตั้งบนแอป